Muhammes

Yazan:  Kategori: XIV. Yüzyıldan XIX. Yüzyıl Ortalarına Kadar Osmanlı Edebiyatı Cumartesi, 11 Temmuz 2015 00:23
Fatih Sultan Mehmet (Avni - Muhammes) Fatih Sultan Mehmet (Avni - Muhammes) Resimli Ansiklopedi

MUHAMMES NAZIM BİÇİMİ (Beşlikler)

Muhammes Nedir?

Muhammes Örneği?

Klasik Türk Şiirinde (Divan Şiiri) beşliklerden oluşan bir nazım biçimidir. Her beşliğin dördüncü ve beşinci veya sadece beşinci dizesi diğer beşliklerin son dizesi ile uyaklıdır. Eğer bu dizeler nakarat olacak şekilde aynen tekrar ediyorsa böyle muhammeslere, murabbalarda olduğu gibi, muhammes- i mütekerrir (tekrarlı muhammes) denir. Bu durumda muhammeslerin kafiye şeması şu şekilde olur:

aaaaa – bbbba – cccca – eeeea …

Not: Bazı muhammeslerde ilk beşliğin bir, iki ve üçüncü dizeleri ile son iki dizesi uyaklı olup sonraki beşlikleri son iki dizeleri ilk beşliğin son iki dizesi ile uyaklı olur. Bu durumda kafiye şeması şu şekildedir:

aaabb – cccbb – dddbb –eeebb …

Muhammes Nazım Biçiminin Özellikleri:

-         Muhammeslerde Klasik Türk Şiirinin dil ve üslup özellikleri görülür.

-         Bazı şarkılar muhammes nazım biçiminde yazılmıştır. Bunlara muhammes şarkı adı verilir.

-         Muhammesler beşerli bentlerle yazılır.

-         Muhammes her konuda yazılabilir.

Örnekler

Muhammes-i Mütekerrir ( Nakaratlı Muhammes)

Sevdün ol dilberi söz eylemedün vay gönül

Eyledim kendözüni aleme rusvay gönül

Sana cevr eylemede kılmaz o pervay gönül

Çevre sabr eyleyemezsün nideyin hay gönül

Gönül ey vay gönül vay gönül eyvay gönül (nakarat)

 

Bilmedüm derd-i dilün ölmek imiş dermanı

Öleyin derd ile tek görmeyeyin hicranı

Mihnet ü derd ü game olmağıçün erzanı

Avniya sencileyin mihnet ü gam-keş kanı

Gönül ey vay gönül vay gönül eyvay gönül (nakarat)

Fatih Sultan Mehmet (Mahlas: Avni)

Okunma 2125 defa Son Düzenlenme Cuma, 03 Mart 2017 23:32

Benzer Öğeler (etikete göre)

Bu kategoriden diğerleri: « Murabba Terkib-i Bend »

Çevrimiçi Kişi Sayısı

49 ziyaretçi ve 0 üye çevrimiçi