Buradasınız: AnasayfaDil ve Anlatım11. SınıfSözlü AnlatımMülakat ( Görüşme )


Mülakat ( Görüşme )

Yazan:  Kategori: Sözlü Anlatım Perşembe, 14 Ağustos 2014 12:30

 

MÜLAKAT TÜRÜ VE ÖZELLİKLERİ

 

Mülakat nedir?, Mülakat türleri, Mülakat özellikleri, Mülakat yapma

Sanat, siyaset, spor, edebiyat, ekonomi vb. alanlarda uzman kişilerle yapılan aydınlatıcı görüşmelere mülakat denir. Mülakat türü son zamanlarda “görüşme” olarak adlandırılmaktadır.

Görüşme yazılarının konu alanı çok geniştir: sanat, bilim, siyaset, kalkınma, ekonomi, meslek sorunları gibi. Bu tür yazılara gazete ve dergi sütunlarında sık sık rastlanır.

 

Mülakat nasıl yapılır:

Görüşme “mülakat” yazarken, şunlara önem vermelidir:

1-         Görüşmenin konusu, merak çeken ve çözüm bekleyen önemli bir sorun olmalıdır.

2-         Görüşülecek kimseden, buluşmanın yeri ve zamanı hakkında önceden izin alınmalıdır. (Bu izin, telefonla, kısa bir mektupla alınabilir).

3-         Görüşülecek kimsenin zamanını boş yere harcamamak maksadıyla, söze, görgü ve nezaket kurallarına uygun bir tavır ve konuşma biçimiyle (örneğin "Kıymetli zamanlarınızı aldığım için özür dilerim, efendim." gibi) başlamalı; kısa yoldan fırsat yakalayarak hemen konuya girmelidir.

4-         Görüşmenin konusu ve amacı, görüşülen kimseye, başlangıçta açıklanmalıdır.

5-         Görüşmeyi düzenleyen yazar, konu dışına taşıtmasını önlemek ve umduğu sonuca erebilmek için, konuyla ilgili sorularını, tasarladığı tasara göre önceden hazırlayıp bir kağıda yazmalıdır.

6-         Görüşülen kişinin sözleri, anlam ve maksadı' değiştirilmeden yazıya geçirilmelidir. (Bunun için, modern saptama araçları kullanılabilir: video kamera ve ses kayıt cihazı gibi).

7-         Görüşme, görüşülen kimseye teşekkür edilerek sonuçlandırılmalıdır.

Görüşme, kamuoyunca ilgiyle izlenen bir yazı türüdür. Çünkü bu tür, insanın kafasını kurcalayan çeşitli sorunların çözümüne eğilen bir çabanın verimidir.

Mülakat (görüşme): Mülakat alıştırmalarının gayesi, öğrenciye, belli şahıslarla, belli bir maksat için yapılacak görüşmelerde faydalı sonuçlar elde etmenin yollarını göstermek ve karşılaşacağı güçlükleri yenmesine yardım etmektir.

Mülakat, bir şahsın İlmi, edebi, vb. konular, meseleler üzerinde düşüncelerini öğrenmek veya iş istemek maksadıyla yapılır. Resmi veya ticari bir müesseseden iş isteme durumuna düşecekleri, resmi şahsiyetlerle, temsilcilerle konuşacaklar için, bu çalışmalar yararlı olacaktır.

 

Mülakatın bölümleri:

Mülakatların şu kısımlardan meydana geleceği belirtilmelidir:

a-         Görüşme için zaman isteme,

b-         Görüşülecek konu üzerinde hazırlanma (konunun dağıtılmaması şarttır),

c-          Kendini tanıtma, nezaketle muhatabının ilgisini çekebilme, maksadı en kısa yoldan açıklama,

d-         Görüşmeyi bitirme ve müsaade isteme.

Her amaçlı ve planlı konuşma gibi, mülakat da bir ön hazırlık gerektirir. Önce hangi konuda kiminle görüşeceğimizi belirlemek gerekir. Genellikle görüşeceğimiz kişiyi seçme konuyu da belirler. Çünkü, kendi alanlarında yaptıkları işler, ortaya koydukları yapıtlar, yaratılarla ünlenmiş kimselerle yapılır bu tür görüşmeler. Daha doğrusu, bu tür kişilerin eylemleri, kendileri, yapıt ve yaratıları hakkında bilgi alma mülakatların konusunu oluşturur.

Hemen belirtelim ki, ünlenmenin olumlu biçimi olduğu gibi olumsuz biçimi de vardır.

 

Mülakatın özellikleri:

Mülakat yazıları şu başlıklardan oluşur:

Mülakatın konusu;

Görüşme tarihi;

Görüşme yeri;

Mülakat kişisinin adı, mesleği, unvanı, kısa özgeçmişi;

Mülakatın amacı;

Mülakat metni: Sorular ve cevaplar.

1-         Mülakatlar aydınlatıcı yazılardır.

2-         Herhangi bir alanda yapılan mülakat belge niteliği taşır.

3-         Mülakat yazılarında nesnel bir tutum izlenir.

4-         Mülakat yazılarında del göndergesel ve alıcıyı harekete geçirme işlevlerinde kullanılır.

5-         Mülakatların amacı farklı alanlarda uzman kişilerin bilgi ve görüşlerini paylaşmaktır.

6-         Mülakat genellikle bir kişi ile yapılarken aynı anda birkaç kişi ile de yapılabilir. Yine mülakat yapan kişi sayısı da değişebilmektedir.

7-         Mülakatlar diyaloglar, karşılıklı konuşmalar, üzerinden yazılır. Bu sebeple mülakat türü söyleşmeye bağlı anlatım türünden yararlanır.

8-         Mülakatlarda cümleler, ifadeler açık, anlaşılır ve nettir.

 

Mülakat soruları nasıl olmalı?

Görüşmede sorulacak sorular nasıl hazırlanır?

1-         Mülakat soruları görüşmeye karar verilip yapılacak görüşme kesinleştiği andan itibaren bir araştırma inceleme sonucu hazırlanır.

2-         Soruları hazırlamadan önce görüşme yapılacak kişi ve konu hakkında detaylı araştırma yapılmalıdır.

3-         Mülakat soruları kısa ve özlü olmalıdır. Örneğin görüşme yapılan kişinin yapıtı hakkında bir soru “Yapıtı yazmaya ne zaman karar verdiniz” şeklinde olabilir.

4-         Mülakat soruları doğrudan anlatıma sahip olmalıdır. Dolaylı yollardan soru sorulmamalıdır.

5-         Sorular belli bir düzen içinde ilgili konunun aydınlatılmasında sondan başlayarak hazırlanmalıdır. Örneğin yeni bir roman yayınlayan yazar ile yapılacak görüşmede sorulara romanın gördüğü ilgi hakkındaki sorudan romanı yazmaya karar verme aşamasına doğru sorular sorulmalıdır.

6-         Sorular net cevaplar almaya yönelik olmalıdır.

7-         Sorular herkesin bildiği konularda hazırlanmamalıdır.

8-         Sorular yazarı cezbetmelidir. Olumsuz sorular aralara serpiştirilmelidir. Hiçbir insan olumsuz sorulara cevap vermek istemez.

9-         Sorular belli bir konuşma metni ile sunulmalıdır. Örneğin “Biliyorum ki siz yazmayı çok seven bir insansınız. Bir yazınızda yazmanın sizi rahatlattığını belirtmiştiniz. Peki bu romanı hangi duygular ile yazdınız?

 

 Mülakat, görüşme türleri:

 Tanıtıcı mülakatlar:Bu tür mülakatlar esas mülakatlardır. Farklı alanlarda tanınmış kişilerin bilgi, görüş ve fikirlerini halka yaymak maksadı ile yapılan görüşmelerdir. Yüz yüze ya da teknolojik araçlar kullanılarak yapılır.

 

İş Mülakatları:  Belli meslek alanlarında bir işçi, akademisyen, öğrenci vb.  alımlarında kullanılan mülakatlardır. Bu tür mülakatlarda kişinin ilgi, kabiliyet, yetenek ve bilgileri ölçülmeye çalışılır. Görüşme yüz yüze gerçekleşir.

 

Toplu mülakatlar:Özellikle siyaset alanında tek bir kişiyle birden fazla kişinin soru cevap yolu ile yaptığı mülakatlardır.

Okunma 9403 defa Son Düzenlenme Perşembe, 02 Mart 2017 23:28

Lütfen Yorum Yazın

Misafir Olarak Yorum Yap

0 / 300 Karakter Kısıtlaması
Your text should be in between 5-300 characters
Kabul Ediyorum.
9 Yorumlar | Yorum Ekle

Çevrimiçi Kişi Sayısı

140 ziyaretçi ve 0 üye çevrimiçi