Buradasınız: AnasayfaEdebi TürlerŞiirSeçme ŞiirlerŞiir Nedir?


Şiir Nedir?

Yazan:  Kategori: Seçme Şiirler Perşembe, 17 Temmuz 2014 22:35

Şiirin Tanımı

Şiir Açıklaması

 

 

Şiir insanın duygu, düşünce, fikir, hayal vb. paylaşmak için kullandığı özel bir aktarım biçimidir. İnsana ait birçok vaziyet, farklı anlatım, aktarım biçimleri kullanılarak da yapılabilir fakat; bunların en etkilisi şüphesiz şiirdir. İnsanların duygu ve düşüncelerini(vb.) aktarırken şiiri tercih etmelerinin bir diğer sebebi de şiirin dili kullanmada daha az kuralcı olmasıdır. Günlük konuşmalarımızda dahi belli kurallara uyarız: y anlış ifade kullanmaktan kaçınır, mümkün olduğunca düzgün kurallı konuşmaya gayret ederiz.

 

Şiirde kural aranmaz. Şair kelimeleri kelime gruplarını, cümleleri istediği gibi düzenleyip şekillendirebilir. Yeri geldiğinde devrik, yapısı bozuk(alışılmamış) cümleler, kelimeler kullanabilir.

 

Atlılar atlılar kızıl atlılar,

 

atları rüzgâr kanatlılar!

 

Atları rüzgâr kanat...

 

Atları rüzgâr...

 

Atları...

 

Rüzgâr kanatlı atlılar gibi geçti hayat!

 

(Nazım HİKMET)

 

Yukarıdaki şiiri incelediğimizde; şiirde kullanılan ifadelerin özel bir yapısının olduğunu görürüz.(Şair, zamanın akışını; cümlelerin yapısı ve at motifi ile okuyucuya hissettirmeyi amaçlamış)

 

Deniz gözlerinden alır sonsuzluğun haberini

 

Ey gönüllerin en yumuşağı en derini

 

Sevgili

 

En sevgili

 

Ey sevgili

 

Uzatma dünya sürgünümü benim

 

(Sezai KARAKOÇ)

 

"En sevgili" alışılmış bir ifade biçimi değildir.

 

Eski edebiyatımızda ve bu tarzı devam ettiren şairlerimizin şiirlerinde ölçü gibi bazı ahenk kuralları bulunur. Bu kurallar çoğunlukla şairleri sınırlasa da  şiirlerde söyleyiş güzelliği yarattığı için şairler kurallı yazmayı daha doğru bulmuştur.

 

Aynalar, bakmayın yüzüme dik dik;

 

İste yakalandık, kelepçelendik!

 

Çıktınız umulmaz anda karsıma,

 

Başımın tokmağı indi başıma. (Necip Fazıl)

 

(11'li hece kuralına uyulmuştur.)

 

Not: Dünya tarihinde ilk şiirler sadece söyleyiş güzelliği için değil aynı zamanda akılda kalıcılığı arttırmak içinde ahenkli-kafiyeli söylenmiştir. Bu şiirler yazının olmadığı dönemlerde dilden dile, nesilden nesile bu kolaylık ile aktarılabilmiştir.

 

Duyguları ifadede en etkili belki de en önemli araç: şiir

 

Anlatamıyorum

 

Ağlasam sesimi duyar mısınız,

 

Mısralarımda;

 

Dokunabilir misiniz,

 

Gözyaşlarıma, ellerinizle?

 

Bilmezdim şarkıların bu kadar güzel,

 

Kelimelerinse kifayetsiz olduğunu

 

Bu derde düşmeden önce

 

Bir yer var; biliyorum;

 

Her şeyi söylemek mümkün;

 

Epeyce yaklaşmışım, duyuyorum;

 

Anlatamıyorum.

 

 (Orhan Veli)

 

Şair "anlatamıyorum" demekte fakat; hissettiği duyguyu en etkili şekilde anlatmaktadır.

 

Şiir -biçim ya da içerik- anlayışı edebi dönemler göre farklılık gösterir.

 

Günümüze kadar şairler en güzel ifadeyi yakalayabilbek için birçok yöntem denemiştir. Şiirin bazen içeriği bazen de biçim özellikleri ile oynanmış, yeni usuller denenmiştir.

 

Şiir bir duygu paylaşımıdır.

 

İnsanoğlu çağlar boyu hissettiği en yoğun duyguyu ifade etmek için şiiri tercih etmiştir. Ölüm, ayrılık, aşk, hüzün, özlem vb. duygular şiir ile ifade olunmuştur. tabi insanların şiiri tercih etmesinin sebeplerinden en önemlilerini yukarda sıralamıştık.

 

Şol dergâhtan dönsün yüzün

 

Ölünce sevmezsem seni

 

Kan ağlasın iki gözüm

 

Ölünce sevmezsem seni

 

 (Karacoğlan)

 

"Seni her zaman seveceğim" de diyebilecekken şair "Ölünce sevmezsem seni" demiştir.

 

Karanfil

 

Yarin dudağından getirilmiş

 

Bir katre alevdir bu karanfil,

 

Gönlüm acısından bunu bildi!

 

Düştükçe vurulmuş gibi, yer yer

 

Kızgın kokusundan kelebekler;

 

Gönlüm ona pervane kesildi.

 

(Ahmet Haşim)

 

Herhalde bu şiiri düz cümlelerle ifade edemeyiz.(Sevgiliye kavuşmak arzusu sönu ölüm-yok oluş- olsa dahi terk edilemeyecek kadar güçlüdür. Kelebeğin ateşe koşması motifleşmiştir.)

 

Bin başlı ejder-i münakkaş

 

Mumdan gemi altı bahr-i âteş

 

Motif denince Şeyh Galip'in Hüsn ü Aşk mesnevisinden "ateşten denizi mumdan kayıkla geçmek" motifini de unutmamak lazım.

 

Okunma 333 defa Son Düzenlenme Perşembe, 18 Eylül 2014 03:04

Lütfen Yorum Yazın

Misafir Olarak Yorumla

0 / 300 Karakter Kısıtlaması
Your text should be in between 2-300 characters
Kabul Ediyorum.
Yorumlar | Yorum Ekle
  • Hiçbir Yorum Bulunamadı

Çevrimiçi Kişi Sayısı

37 ziyaretçi ve 0 üye çevrimiçi