Buradasınız: milliedebiyat.comDil ve Anlatım10. SınıfAnlatım ve ÖzellikleriAnlatımın ve Anlatıcının Amacı


Anlatımın ve Anlatıcının Amacı

Yazan:  Kategori: Anlatım ve Özellikleri Perşembe, 24 Temmuz 2014 16:28

ANLATIMIN VE ANLATICININ AMACI

 

Edebiyatta her anlatım bir amaca yöneliktir. Anlatım gerçekleşmeden bir hazırlık evresinden geçilir. Bu evrede anlatıcı amaç belirler, konu belirler, araştırma yapar, bilgi toplar, gözlem yapar… Hiç kuşkusuz bu evrelerden en önemlisi amacın belirlenmesidir. Amaçsız bir yazı hedefine ulaşamaz. Bu amaç birçok farklı unsurlar gözetilerek belirlenir. Anlatımda amaç, hedef ve ileti arasında doğrudan bağlantı vardır. İyi bir anlatımda, bu unsurlar arasında sağlıklı bir bağlantının olması beklenir. Anlatımda amacın gerçekleşmesi belli kurallara uyulması ile mümkündür. Bu kurallar şunlardır:

 

Üslup

 

Her yazarın anlatımında kendine özgü bir ifade şekli vardır; buna üslup denilmektedir. Bir yazarın nesnel ya da öznel bir dil kullanması, konuşurken ya da yazarken kısa, açık, anlaşılır cümleleri seçmesi vb. gibi ifade biçimleri üslup yani anlatımın bir özelliğidir. Bir anlatımda hitap edilen kitleye, konu ve temaya vb. göre üslup değişmektedir. Eğitimli insanlara hitaben yapılan bir konuşmada kullanılan üslup ile her kesimden insanın yer aldığı bir toplantıda kullanılan üslup aynı olmayacaktır.

 

Konu, amaç, eğitim sevilesi, yaş gibi unsurlar gözetilerek tercih edilen bir üslup ile yapılan anlatım daha etkili ve başarılı olacaktır.

 

İletişim

Anlatımda yer alan temel unsurlar, anlatıcı, okuyucu ve dinleyici arasında doğrudan bir bağlantı vardır. Bu bağlantının sağlıklı olması anlatımın daha etkili ve başarılı olmasını sağlayacaktır. Bu bağlantı iletişim olarak adlandırılır. İletişimde yer alan öğeler ise şunlardır:

 

Gönderici:Anlatımda iletiyi alıcıya uygun bir üslupla sunan kişi

 

İleti:Anlatımda alıcı tarafından algılanıp anlaşılması beklenen kavram, olgu, olay ya da durum

 

Kanal:İletişimin söz ya da yazı ile gerçekleşmesi

 

Alıcı:Anlatımda iletinin muhatabı olan kişi

 

Dönüt:Anlatımın doğruluğunun ve başarısının doğrulanması

 

Anlatım, iletişim öğeleri arasındaki ilişkiye, öğelerin rol ve işlevlerine göre şekillenir. İyi bir anlatımda iletişimin sağlıklı olması beklenir. Anlatımın amacı ile iletişimde ileti arasında doğrudan bağlantı vardır.

 

Anlatımda amaç örnekleri:

 

 

Bilgi vermek, düşündürmek, kanıları değiştirmek, bir duyguyu paylaşmak, yönlendirmek …

 

Metin örnekleri:

 

“Yazın gelmesi ile sıcaklar bir hayli arttı. Tatil imkanı bulunmayan kırsal kesimlerde tarlaları sulamak için açılan su kanalları çocuklarımızın can güvenliğini tehdit etmekte.”

Yazılış amacı:Bilgi vermek; uyarmak

 

“Duydum sonbaharda dalından ayrılan yaprağın yürek sancısını; dalın yaprağa hasretini.”

Yazılış amacı:Duyguyu paylaşmak

 

“Dilimiz neden Dünya dili olmasın? Türkçemizi İngilizce karşısında yetersiz ve zayıf görmek bir aymazlıktır. Yapılan araştırmalar göstermiştir ki Dünyada bilime en uygun dil Türkçedir.”

Yazının amacı:Kanıları değiştirmek

 

 

İletişim konusunda ayrıntılı bilgi için 9. Sınıf iletişim makalesine bakınız…

Okunma 7866 defa Son Düzenlenme Cuma, 15 Ağustos 2014 02:05

Lütfen Yorum Yazın

Misafir Olarak Yorumla...

0 / 300 Karakter Kısıtlaması
Your text should be in between 2-300 characters
Kabul Ediyorum.
Yorumlar | Yorum Ekle
  • Hiçbir Yorum Bulunamadı

Çevrimiçi Kişi Sayısı

103 ziyaretçi ve 0 üye çevrimiçi